ຊົມເຊີຍວັນຄູ່ແຫ່ງຊາດຢ່າງສຸດໃຈ!; ຊົມເຊີຍວັນປະກາດເອກະລາດຢ່າງສຸດໃຈ!                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            ເພີ້ມຄວາມເຂັ້ມແຂງ ຂອງວຽກງານຄຸ້ມຄອງອາຫານ ແລະ ຢາ, ເພື່ອຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານເຊື່ອມໂຍງປະຊາຄົມເສດຖະກິດອາຊຽນຢ່າງມີປະສິດທິຜົນ.!                                                                                                                                                                                                       LAO  ENG 
 

ສະຖິຕິການຢ້ຽມຊົມ
 ກໍາລັງຊົມເວັບໄຊທ໌ໃນຂະນະນີ້ 29
 ມື້ນີ້ 45
 ມື້ວານນີ້ 112
 ເດືອນນີ້ 2,398
 ເດືອນແລ້ວນີ້ 3,847
 ປີນີ້ 40,581
 ປີກາຍນີ້ 39,132
 ທັງໝົດ 90,567

 

ຂ່າວສານ ອາຫານ ແລະ ຢາ


ທາດເຄມີທີ່ເປັນຢາຢູ່ໃນພືດປອດໄພຫຼືບໍ່?
ປະກາດໂດຍ: ສຸກສົມຄວນ ຈັນທະມາດ, ວັນທີ: 23/01/2017

ໂດຍ ນາງ ດາວອນ ດວງດານີ

ນັກສຶກສາປະລິນຢາເອກ, ພະແນກຄຸ້ມຄອງຢາຫຼວງ

 

ຜົນ​ຈາກ​ການ​ຄົ້ນຄວ້າ​ຂອງ​ນັກວິທະຍາສາດ ​​ໄດ້​ມີ​ຫລັກ​ຖານ​ອ້າງ​ອີງ​ວ່າ ມະນຸດ​ຮູ້ຈັກ​ນຳ​ໃຊ້​ພືດ​ເຂົ້າ​ໃນ​ການ​ປິ່ນປົວ​ຮັກສາພະຍາດແມ່ນມີ​ປະຫວັດສາດ​ອັນ​ຍາວ​ນານມາຫຼາຍ​ກ່ວາ 60,000 ປີ​ມາ​ແລ້ວ, ​ໂດຍ​ເລີ້ມ​ຈາກ​ທີ່ມະນຸດ​ເຂົ້າ​ສູ່​ຍຸກການ​ຮູ້ຈັກ​ນຳ​ໃຊ້​ໃບ​ໄມ້​ຕ່າງໆ ມາ​​ເປັນ​ວັດຖຸ​ດິບ​ປຸງ​ແຕ່ງ​ໃຫ້​ເຄື່ອງກິນ​ມີ​ລົດ​ຊາດ, ສີ, ກິ່ນ, ຫຼັງ​ຈາ​ກນັ້ນ ຈຶ່ງ​ຮູ້​ໄດ້​ວ່າ​ພືດ​ບາງ​ຊະນິດ​ສາມາດ​ປິ່ນປົວ​ອາການ​ໄຂ້, ຖອກ​ທ້ອງ ​ແລະ ອາການ​ເຈັບ​ປວດ​ໄດ້. ​​ຜ່ານ​​ໄລຍະ​ເວລາ​ອັນ​ຍາວນານ ​ໂດຍ​ຜ່ານ​ການ​ຕົກ​ທອດ​ສູ່​ລຸ້ນຕໍ່​ລຸ້ນ ​ມະນຸດ​ຈຶ່ງ​ສາມາດ​ຈຳ​ແນ​ກ ​ແລະ​ ຮູ້​ໄດ້​ວ່າ ພືດ​ໃດ​ກິນ​ໄດ້ ພືດ​ໃດ​ມີ​ພິດ​ເບື່ອ ​ແລະ ອັນຕະລາຍ​ເຖິງ​ຊີວິດ. ​ແຕ່​ເຖິງ​ຢ່າງ​ໃດ​ກໍ່ຕາມ, ທາດ​ເຄມີ​​ທີ່ຢູ່​ໃນ​ພືດ​ມີ​ຄວາມຫຼາກ​ຫຼາຍ ​ແລະ ສະຫຼັບສັບຊ້ອນ  ນອກຈາກ​ທາດ​ທີ່​ທຸກ​ຊະນິດ​ພືດ​ມີ​ສ່ວນປະກອບຄື​ກັນ​ເຊັ່ນ: ​ໄຟ​ເບີ(fibre), ​ແປ້ງ, ທາດ​ສີ ​ແລ້ວ, ສ່ວນ​ໃຫຍ່​ທາດ​ທີ່​​ເປັນ​ຢາ​ໃນ​ພືດເກີດ​ຈາກ secondary plant metabolites ຫຼື ​ເອີ້ນ​ວ່າ ​ເປັນ​ທາດ​ທີ່​ໄດ້​ມາ​ຈາກ​ການວິວັດທະນາ​ການ​ຂອງ​ພືດ​ເພື່ອ​ໃຫ້​ແທດ​ເໝາະກັບ​ສະພາບ​ແວດ​ລ້ອມ​ທີ່​ມັນ​ຢູ່ ​ເພື່ອ​ປ້ອງ​ກັນ​ແມງ​ໄມ້, ​ແບັກ​ທີ​ເຣຍ ​ແລະ ​ເພື່ອ​ຍາດ​ແຍ່ງ​ກັບ​ພືດຊະນິດ​ອື່ນ​ເພື່ອ​ການ​ຢູ່​ລອດ ​ເຊິ່ງທາດ​ເຫຼົ່າ​ນີ້​ສ່ວນ​ຫຼາຍ​ແມ່ນ​ຈຳພວກ: flavonoids, alkaloids, cardenolides, triterpenes, isothiocyanates, iridoids ​​ເປັນ​ຕົ້ນ, ​ພືດແຕ່​ລະ​ຊະນິດ​ຈະ​ມີ​ທາດ​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​​ເຊິ່ງນອນ​ຢູ່ໃນ​ໝວດ​ທາດ​ເຄມີ​ທີ່​ກ່າວ​ມາ​ນັ້ນ ​​​ໃນປະລິ​ມານ ​ແລະ ຄວາມ​ແຮງ​ທີ່​ແຕກ​ຕ່າງ​ກັນ​ແລ້ວ​ແຕ່​ສະພາບ​ແວດ​ລ້ອມ​ທີ່​ມັນ​ຢູ່.

ດັ່ງ​ນັ້ນ ໃນ​ພືດ​ຊະນິດ​ໜຶ່ງ​ຈຶ່ງ​ມີ​ຫຼາຍ​ຫຼາຍ​ທາດ​ໃນ​ໃບ, ດອກ, ກິ່ງ, ກ້ານ, ຮາກ ​ເຊິ່ງ​ເຮົາ​ບໍ່​ສາມາດ​ຮູ້​ໄດ້​ວ່າ ທາດ​ທີ່​ມີທັງ​ໝົດ​ໃນ​ພືດ​​ນັ້ນ​ປອດ​ໄພ​ຫຼື​ບໍ່ ​​​ເນື່ອງ​ຈາກ​ທາດ​ບາງ​ທາດ​ມັນ​ສະ​ສົມ​ເປັນ​ເວລາ​ດົນ​ນານ​ອາດ​ຈະ​ເກີດ​ຜົນ​ເສຍ​ຫາຍ​​ໃນ​ໄລຍະ​ຍາວ ​ເຊິ່ງມະນຸດ​ໃນ​ຍຸກ​ກ່ອນ​ກໍ່​ບໍ່​ໄດ້​ມີ​ການ​ຕິດຕາມ ​ແລະ ກໍ່​ຍາກ​ທີ່​ຈະ​ຕິດຕາມ​ໄດ້​ໃນ​ຍຸກ​ປະຈຸ​ບັນ ຫຼື ​ໃນ​ອີກ​ກໍລະ​ນີ ສຳລັບ​ພືດທີ່​ຮູ້​ແລ້ວ​ວ່າ​ເປັນ​ພິດ​ເບື່ອ ​ແຕ່​ວ່າ​ພືດນັ້ນ​ອາດ​ຈະ​ສາມາດ​ຮັກສາ​ຫຼື​ປິ່ນປົວ​ບາງພະຍາດ​ຢ່າງ​ມີ​ປະສິດ​ທິຜົນ,  ຍ້ອນ​ແນວ​ນັ້ນ ນັກວິທະຍາສາດຈຶ່ງ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ສະກັດ​ເອົາ​ທາດ​ທີ່​ເປັນ​ຢາ​ນັ້ນ​ອອກ​ມາ​ໃຫ້​ໄດ້​ທາດ​ດ່ຽວ ທີ່​ມີ​ຄວາມ​ສົດ ​ເພື່ອ​​ວິ​ໄຈ​ຫາ​ສູດ​ເຄມີ, ​​ໂຄງ​ສ້າງ​ໂມ​ເລ​ກຸນ​ຂອງ​ມັນ​ກໍ່​ເພື່ອ ການ​ສຶກສາ​ທາງ​ດ້ານ​ພິດ​ວິທະຍາ, ທົດ​ລອງ​ກັບ​ສັດ, ຄົນ ​ເມື່ອ​ຮັບປະກັນ​ໄດ້​ເຖິງ​ປະສິດທິພາບ ​ແລະ ຄວາມ​ປອດ​ໄພ​ຂອງ​ມັນ​ ​ແລະ ຜ່ານ​ການ​ຢັ້ງຢືນ​ຮັບຮອງ​ຈາກ​ໜ່ວຍ​ງານ​ຄຸ້ມ​ຄອງ​ດ້ານ​ຜະລິດ​ຕະພັນ​ຢາ​ແລ້ວ ຈຶ່ງ​ສາມາດ​ນຳ​ໃຊ້​ເຂົ້າ​ໃນ​ການ​ປິ່ນປົວ.

ດັ່ງ​ທີ່​ຜ່ານ​ມາທາດ​ທີ່​ສະກັດ​ໄດ້​ຈາກ​ພືດ​ ຜ່ານ​ການ​ວິ​ໄຈ​ຮັບຮອງ​​ເຖິງ​ຄວາມ​ປອດ​ໄພ​ແລ້ວ​ນຳ​ໄປ​ໃຊ້​ປິ່ນປົວ​ພະຍາດ​ໂດຍ​ກົງ​ເຊັ່ນ: quinine, artemisinin (ຢາ​ປົວ​ໄຂ້ຍຸງ), reserpine( ຢາ​ຫຼຸດ​ຄວາມດັນ​ເລືອດ​ສູງ), digoxin (ຢາປົວ​ໂລກ​ຫົວ​ໃຈ), ​ແລະ ກໍລະນີ​ສະກັດ​​ໄດ້​ທາດ​ທີ່​ມີ​ປະສິດທິພາບ​ໃນ​ການ​ປິ່ນປົວ​ແຕ່​ມີ​ພິດ​ຕໍ່​ຕັບ​ສູງ ນັກວິທະຍາສາດ​ກໍ່​ສາມາດ​ດັດ​ແປງ​ໂຄງ​ສ້າງ​ເຄມີ​ຂອງ​ທາດ​ນັ້ນ​ດ້ວຍ​ວິທີ​ສັງ​ເຄາະ​ໃຫ້​ເກີດ​ເປັນ​ທາດ​ໃໝ່ ທີ່​ຍັງ​ມີ​ປະສິດທິພາບ​ໃນ​ການ​ປິ່ນປົວ ​ແຕ່​ຫຼຸດຜ່ອນ​ການ​ເປັນ​ພິດ​ຕໍ່​ຕັບ​ລົງ ​ເຊັ່ນ metformin (ຢາ​ຫຼຸດ​ລະດັບ​ນ້ຳຕານ​ໃນ​ເລືອດ). ດັ່ງ​ທີ່​​ໄດ້​ກ່າວ​ມາ​ຂ້າງ​ເທິງ​ນັ້ນ ທຸກ​ສິ່ງ​ທີ່​ມີ​ຊີວິດ​ຢູ່​ເທິງ​ໜ້າ​ໂລກ ລ້ວນ​ແລ້ວ​ແຕ່​ສາມາດ​ວິວັດທະນາ​ການ​ໂຕ​ມັນ​ເອງ​ໃຫ້​ມີ​ຊີວິດ​ຢູ່​ລອດ​ໄດ້ ​ໃນ​ສະພາບ​ແວດ​ລ້ອມ​ນັ້ນໆ. ມາ​ໃນ​ຍຸກ​ປະຈຸ​ບັນ ​ເຊິ່ງ​ເປັນ​ຍຸກ​ອຸດສາຫະກຳ, ພູມ​ອາກາດ ​ແລະ ສະພາບ​ແວດ​ລ້ອມ​ທີ່​ນັບ​ມື້​ນັບ​ປ່ຽນ​ແປງ, ການຈະ​ເລີ​ນ​ເຕີບ​ໂຕ ​ແລະ ການ​ເກີດ​ແບັກ​ທີ​ເຣຍສາຍ​ພັນ​ໃໝ່ ລ້ວນ​ແລ້ວ​ແຕ່​ມີ​ຜົນ​ກະທົບ​ຕໍ່​ລະບົບ​ນິ​ເວດ, ພືດ​ກໍ່​ອາດ​ຈະ​ມີ​ການ​ປ່ຽນ​ແປງ​ທາງ​ດ້ານ​ປະລິມານ​ຂອງ​ທາດ​ບາງ​ຊະນິດ​ໃນ​ໂຕ​ມັນ, ດັ່ງ​ນັ້ນ ການຈະ​ນຳ​ເອົາ​ພືດ​ຊະນິດ​ໃດ​ໜຶ່ງ​ມາ​ປິ່ນປົວ​ໂດຍ​ກົງ ມັນ​ກໍ່​ຍັງ​ຄົງ​ມີ​ຄວາມ​ສ່ຽງ​ທາງ​ດ້ານ​ຄວາມປອດ​ໄພ ​ແລະ ບໍ່​ຮັບປະກັນ​ດ້ານ​ປະສິດທິພາບ.

ມາ​ຮອດ​ປະຈຸ​ບັນ ນັກວິທະຍາສາດ​ໄດ້​ພາກັນ​ເລັ່ງ​ໃສ່​ການ​ວິ​ໄຈ​ຫາ​ທາດ​ໃໝ່​ທີ່​ເປັນ​ຢາ​ໃນ​ພືດຂັ້ນ​ສູງ, ​ໃນ​ທົ່ວ​ໂລກ​ພືດ​ຂັ້ນ​ສູງມີ​ຢູ່​ປະມານ 250,000 ຊະນິດ ​ໃນ​ນັ້ນ​ພືດ​ຂັ້ນ​ສູງທີ່​ໄດ້​ຮັບ​ການ​ວິ​ໄຈ​ແລະ​ບຸກ​ເບີກ​​ເພື່ອ​ນຳ​ໃຊ້​ເຂົ້າ​ໃນ​ການ​ປິ່ນປົວ​ພະຍາດ​ແລ້ວ ກວມ​ເອົາ​ພຽງ 6%​ ​ເທົ່າ​ນັ້ນ. ດັ່ງ​ນັ້ນ, ການວິ​ໄຈ​ຫາ​ທາດ​ທີ່​ເປັນ​ຢາ​ໃນ​ພືດ ຈຶ່ງ​ມີ​ຄວາມ​ໝາຍ​ຄວາມ​ສຳຄັນ​ຢ່າງ​ຍິ່ງ ​ແລະ ມີ​ໂອກາດ​ສູງທີ່​ຈະ​ວິ​ໄຈ​ໄດ້ທາດໃໝ່​ເພື່ອ​ນຳ​ໃຊ້​ເຂົ້າ​​ໃນ​ການປິ່ນປົວ​ພະຍາດ​ ​ໃນ​ອະນາຄົດ.

 

​ເອກະສານອ້າງ​ອີງ

Fabricant DS, Fransworth NR. The value of plants used in Traditional Medicine for Drug Discovery. Environ.Health Perspect, 2001.

 

 

 

ສະກັດ​ໄດ້ digoxin ຈາກ Digitalis purpurea L.

 

 

ສະກັດ​ໄດ້ reserpine ຈາກ Rauvolfia verticillata L.